पुणे AI कॅमेरा : पुणे पोलिसांच्या AI कॅमेऱ्यांद्वारे 76 जणांची ओळख

पुणे AI कॅमेरा: पुण्यात AI कॅमेऱ्यांची नजर

गणेशोत्सवातील मोठ्या गर्दीच्या पार्श्वभूमीवर पुणे पोलिसांनी वापरलेल्या AI-enabled CCTV cameras यंत्रणेतून आतापर्यंत पोलिसांच्या नोंदीतील 76 जणांची ओळख पटल्याची माहिती समोर आली आहे.


पुणे शहर पोलिसांनी सुमारे 300 AI-enabled CCTV cameras बसवले आहेत. या कॅमेऱ्यांच्या मदतीने पोलिसांच्या सर्व्हरवर उपलब्ध असलेल्या संबंधित व्यक्तींच्या छायाचित्रे आणि facial recordsशी live footageची तुलना केली जाते. Match आढळल्यास संबंधित पोलीस ठाण्याला alert पाठवला जातो.

AI कॅमेरा नेमका कसा काम करतो?
या यंत्रणेमध्ये facial recognition technologyचा वापर केला जातो. पोलिसांच्या डेटाबेसमध्ये आधीपासून उपलब्ध असलेल्या व्यक्तींच्या छायाचित्रांशी कॅमेऱ्यात कैद होणाऱ्या प्रतिमांची तुलना केली जाते.


एखादा match आढळल्यास संबंधित स्थानिक पोलिसांना alert मिळतो. त्यानंतर पोलीस पथक घटनास्थळी जाऊन संबंधित व्यक्तीची चौकशी करते.

300 कॅमेऱ्यांमधून 76 जणांची ओळख
पुणे पोलिसांच्या माहितीनुसार, गणेशोत्सवादरम्यान आतापर्यंत 76 जण या AI-enabled camera networkच्या माध्यमातून detect झाले आहेत.


Times of Indiaच्या वृत्तानुसार, हे लोक पोलिसांच्या recordsमध्ये असलेले आणि bailवर असलेले व्यक्ती असल्याचे पोलिसांनी सांगितले आहे.


येथे एक महत्त्वाची बाब म्हणजे AI system स्वतःहून एखाद्या व्यक्तीला गुन्हेगार ठरवत नाही. ती उपलब्ध police recordsशी match शोधून alert देते; त्यानंतर मानवी पोलिसांकडून verification आणि पुढील कारवाई केली जाते.

रात्रीही होणार surveillance
या कॅमेऱ्यांमध्ये night-vision capability देखील आहे. त्यामुळे गर्दीचे आणि संवेदनशील भाग रात्रीच्या वेळीही monitor करता येतात.


गणेशोत्सवादरम्यान जुन्या पुणे शहरातील मोठ्या प्रमाणातील गर्दी लक्षात घेऊन पोलिसांनी surveillance वाढवले आहे.

Alert मिळाल्यानंतर काय होते?
AI systemकडून match alert मिळाल्यानंतर माहिती संबंधित पोलिसांपर्यंत पोहोचवली जाते.


यासाठी सुमारे 50 Crime Branch personnelची स्वतंत्र टीम तयार करण्यात आली आहे. Command centreकडून मिळणारी माहिती या टीमपर्यंत walkie-talkie network आणि messaging application groupच्या माध्यमातून पोहोचवली जाते.


यामुळे camera systemकडून मिळालेली माहिती फक्त surveillanceपुरती मर्यादित न राहता field-level responseशी जोडली जाते.

कोणत्या प्रकारच्या गुन्ह्यांना आळा घालण्याचा प्रयत्न?
पोलिसांच्या मते, अशा surveillanceचा उपयोग chain snatching, pickpocketing आणि body offences यांसारख्या गुन्ह्यांना प्रतिबंध करण्यासाठी केला जात आहे.


विशेषतः गणेशोत्सवासारख्या मोठ्या सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये गर्दीचा फायदा घेऊन होणाऱ्या गुन्ह्यांवर लक्ष ठेवणे हा या यंत्रणेचा एक उद्देश आहे.

फक्त AI कॅमेरेच नाहीत; 500 speakersचीही व्यवस्था
पुणे पोलिसांनी गर्दी व्यवस्थापनासाठी सुमारे 400 ते 500 speakers देखील मध्यवर्ती भागात बसवले आहेत.


गर्दी वाढल्यास नागरिकांना थेट सूचना देणे, गर्दीला योग्य दिशेने वळवणे आणि emergency situationमध्ये safety instructions देण्यासाठी या speakersचा वापर केला जाणार आहे.

AI surveillanceमुळे पोलिसांना काय फायदा?
AI-based surveillanceमुळे मोठ्या प्रमाणात CCTV footage manually तपासण्याऐवजी specific matchesबाबत तातडीने alert मिळू शकतो.


यामुळे:

  • संशयित किंवा recordsवरील व्यक्तींची उपस्थिती लवकर लक्षात येऊ शकते.
  • मोठ्या गर्दीत surveillance वाढवता येते.
  • रात्रीच्या वेळीही monitoring करता येते.
  • Command centre आणि field teamsमध्ये माहिती जलद पोहोचवता येते.
  • Crowd managementमध्ये technologyचा उपयोग करता येतो.

मात्र अंतिम verification आणि कायदेशीर कारवाई पोलिसांच्या मानवी निर्णयावरच अवलंबून असते.

AI कॅमेऱ्यांमध्ये मानवी पडताळणी का महत्त्वाची?
AI camera एखाद्या चेहऱ्याचा match दाखवतो म्हणजे संबंधित व्यक्तीने गुन्हा केला आहे, असा थेट निष्कर्ष काढता येत नाही. Facial recognition system उपलब्ध database आणि camera footageमधील साम्याच्या आधारे alert निर्माण करते. त्यानंतर पोलिसांकडून संबंधित व्यक्तीची ओळख, परिस्थिती आणि उपलब्ध नोंदींची पडताळणी केली जाते. त्यामुळे AIचा उपयोग decision घेण्यासाठी नव्हे, तर पोलिसांना जलद माहिती उपलब्ध करून देण्यासाठी होतो. मोठ्या गर्दीच्या ठिकाणी अशा तंत्रज्ञानामुळे surveillance अधिक कार्यक्षम होऊ शकते; मात्र accuracy, privacy आणि data security यांसारख्या बाबींची काळजी घेणेही आवश्यक आहे.

पुण्यात AI-based policingचा वाढता वापर
पुण्यात AIचा वापर केवळ Ganeshotsav surveillanceपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. शहरात यापूर्वीही AI-based traffic monitoringचा वापर करण्यात आला आहे.


आता festival securityमध्ये facial recognition, night vision आणि rapid alert systemsचा वापर वाढताना दिसत आहे. त्यामुळे भविष्यात शहरातील surveillance infrastructureमध्ये AIचा वापर आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.

MUDDA24 चा मुद्दा
पुणे पोलिसांच्या AI camera networkमधून 76 जणांची ओळख पटल्याची माहिती technologyच्या माध्यमातून real-time policing कशी बदलत आहे, हे दाखवते.


मात्र अशा facial-recognition systemsमध्ये accuracy, data security आणि privacy यांसारखे मुद्देही महत्त्वाचे राहतात. त्यामुळे technologyचा वापर वाढताना त्यासोबत योग्य verification आणि जबाबदार वापरही तितकाच महत्त्वाचा आहे.

Times of India — Pune Police AI Cameras मूळ वृत्त येथे वाचा⁠

“AI आणि cybersecurity संदर्भातील आमची बातमी येथे वाचा.”

By MUDDA24

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *